E-atıklar geri dönüyor! Google yapay zeka sunucusu yükünü hafifletmek için binlerce eski Pixel telefonun anakartını bir araya getiriyor.
Teknoloji dünyası, yapay zeka modellerinin veri işleme süreçlerinde karşılaştığı küresel donanım krizini aşmak için sıra dışı yöntemlere başvuruyor. ChatGPT ve Gemini gibi sistemlerin günlük operasyonel maliyetleri, teknoloji devlerini hem çevre dostu hem de düşük maliyetli altyapı arayışlarına yöneltti. Bu kapsamda Kaliforniya Üniversitesi San Diego (UCSD) araştırmacılarıyla ortak bir proje yürüten Google, çekmecelerde bekleyen eski akıllı telefonları devrimsel bir geri dönüşüm modeliyle teknolojiye kazandırıyor. Geliştirilen yeni sistem sayesinde binlerce eski mobil cihaz, yüksek performanslı birer Google yapay zeka sunucusu bileşenine dönüştürülüyor.
Eski Pixel Telefonlar Laboratuvarda Yeniden Hayat Buluyor
Projenin mühendislik aşamasında, kullanım ömrünü tamamlamış eski akıllı telefonlar laboratuvar ortamında özel bir ayıklama sürecinden geçiriliyor. Cihazların veri merkezi operasyonlarında ihtiyaç duyulmayan ve fazladan enerji tüketen ekran, kamera, batarya ve sensör gibi donanımları gövdeden tamamen ayrılıyor. Geriye kalan çıplak anakartlar, özel sunucu raflarına dizilerek yüksek hızlı yerel ağ altyapısıyla birbirine bağlanıyor. Linux tabanlı optimize bir işletim sistemiyle programlanan bu yeni yapay zeka kümesi, bulut bilişim süreçlerindeki yoğun hesaplama yüklerini başarıyla sırtlanıyor.
Mobil işlemcilerin son yıllarda ulaştığı tek çekirdek performans gücü, bu projenin teknik olarak kusursuz çalışmasını sağlıyor. Akıllı telefon işlemcileri, doğası gereği minimum enerjiyle maksimum verim almak üzere tasarlandığı için geleneksel sunucuların tükettiği devasa elektriğin sadece çok küçük bir kısmına ihtiyaç duyuyor. İlk aşamada 20 adet eski cihazla kurulan prototip Google yapay zeka sunucusu kümesi, üniversitedeki 75’ten fazla aktif öğrencinin eş zamanlı bulut işlemlerini hiçbir gecikme olmadan yönetmeyi başardı.
Sonbaharda 2.000 Cihazlık Devasa Küme Devreye Giriyor
Projenin bir sonraki fazında hedef çok daha büyük. Google bünyesindeki araştırmacılar, tam 2.000 adet eski Pixel telefon anakartını birbirine bağlayarak endüstriyel ölçekte bir bilgisayar kümesi oluşturmayı planlıyor. Önümüzdeki sonbahar aylarında tamamen operasyonel hale gelmesi beklenen bu sistem, veri merkezlerinde kullanılan 50 adet standart kurumsal sunucunun toplam hesaplama gücüne doğrudan eş değer olacak.
Yapay zeka operasyonlarının küresel karbon ayak izini azaltmayı hedefleyen proje, aynı zamanda milyonlarca tonluk e-atık krizine karşı da en somut yeşil teknoloji çözümlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Eğer bu pilot çalışma dünya genelindeki büyük veri merkezlerinde standart bir uygulama haline gelirse, teknoloji sektöründeki donanım tedariki krizi büyük ölçüde hafifleyebilir. Gelecekte evlerimizde çekmecede unuttuğumuz eski cihazların donanımları, dünyanın en karmaşık yapay zeka algoritmalarına güç veren küresel birer Google yapay zeka sunucusu olarak internet altyapısını besleyebilir.
